Forest Whitaker i Daniel Day-Lewis.
Oskara dla najlepszego aktora otrzymał w 2006 roku Forest Whitaker, który wcielił się w Idiego Amina w filmie „Ostatni król Szkocji”. Został w ten sposób piątym murzyńskim laureatem tej prestiżowej nagrody. Bohater grany przez Foresta Whitakera – Idi Amin, był wieloletnim dyktatorem z Ugandy. Konkurentami Foresta Whitakera do Oskara w kategorii Najlepszy Aktor byli Leonadro DiCaprio (odtwórca roli Danny’ego Archera w filmie „Krwawy diament”), Ryan Gosling, który w filmie „Szkolny chwyt” wcielił się w postać Dana Dunne’a, Peter O’Toole, czyli Maurice z filmu „Wenus” oraz Will Smith, zawdzięczający swoją nominację roli Chrisa Gardnera w filmie „W pogoni za szczęściem”. W 2007 roku laureatem Oskara w kategorii najlepszy aktor został Daniel Day-Lewis. Amerykańska Akademia Filmowa wyróżniła prestiżową nagrodą jego rolę Daniela Plainview w filmie „Aż poleje się krew”. Prócz Daniela Day-Lewisa, nominowani byli George Clooney za rolę tytułową w filmie „Michael Clayton”, Johnny Depp, odtwórca głównej roli golibrody w filmowej wersji słynnego broadway’owskiego musicalu „Sweeney Todd”, Tommy Lee Jones za rolę Hanka Deerfielda w filmie „W Dolinie Elah”, a także słynny Aragorn, czyli Viggo Mortensen, który zagrał Nikolaja Luzhina w filmie „Wschodnie Obietnice”.
Jamie Fox i Philip Symour Hoffman.
Oskar dla najlepszego aktora za rok 2004 dostał się w ręce Jamiego Foxa, który wystąpił w filmie biograficznym o życiu Ray’a Charlesa, grając w nim tytułową rolę. Nominacje do Oskara za najlepszą rolę męską otrzymali oprócz niego Hoffmana Don Cheadle, który grał Paula Rusesabagina w filmie „Hotel Ruanda”, Johnny Depp – czyli James Matthew Barrie, autor „Piotrusia Pana” z filmu „Marzyciel”, Leonardo DiCaprio, odtwarzający rolę Howarda Hughesa w „Marzycielu”, a także Clint Eastwood – Frankie Dunn z „Za wszelką cenę”. Rok 2005 to oskarowy triumf Philipa Seymour Hoffmana, który wcielił się w rolę amerykańskiego pisarza Trumana Capote w jego filmowej biografii „Capote”. Film przedstawia go w okresie pisania powieści „Z zimną krwią”, w której opisuje wyjątkowo drastyczną zbrodnię oraz postaci zabójców podczas procesu i ich egzekucji. Philip Symour Hoffman pozostawił w pobitym polu Terence’a Dashona Howarda, który zagrał postać Djay’a w filmie „Hustle & Flow”, Heatha Ledgera, czyli odtwórcę roli Ennisa Del Mara z filmu „Tajemnica Brokeback Mountain”, Joaquina Phoenixa, który otrzymał nominację za rolę Johnny’ego Casha w filmie „Spacer po linie” oraz Davida Strathairna, który w filmie „Good Night and Good Luck” wcielił się w postać Edwarda R. Murrowa.
Adrien Brody i Sean Penn.
W roku 2002 cała Polska trzymała kciuki za Adriena Brody’ego, który zagrał Władysława Szpilmana w filmie „Pianista” Romana Polańskiego. Ostatecznie udało mu się zdobyć prestiżowe wyróżnienie Amerykańskiej Akademii Filmowej. Próbowali mu w tym przeszkodzić Nicolas Cage, który odegrał podwójną rolę Charliego i Donalda Kaufmanów w filmie „Adaptacja”, Michael Caine, w filmie „Spokojny Amerykanin” wcielający się w postać Thomasa Fowlera, Daniel Day-Lewis, który podobnie jak Cage walczył o swojego drugiego Oskara pod postacią Williama „Rzeźnika” Cuttinga z filmu „Gangi Nowego Jorku” oraz trzykrotny laureat tej nagrody – Jack Nicholson, tym razem nominowany za rolę Warrena Schmidta w filmie „Schmidt”. Jego następcą w roku 2003 został Sean Penn. Festiwalowe jury doceniło jego rolę Jimmy’ego Markuma w filmie „Rzeka Tajemnic”. Również on miał trudną konkurencję – wystarczy wymienić choćby Johnny’ego Deppa, który wystąpił w filmie „Piraci z Karaibów” jako kapitan Jack Sparrow. W wyścigu po Oskara startowali również Ben Kingsley, czyli Behrani z filmu „Dom z piasku i mgły”, Jude Law – odtwórca roli Inmana ze „Wzgórz nadziei” oraz Bill Murray, który zawdzięczał nominację roli Boba Harrisa w filmie „Między słowami”.
Russel Crowe i Denzel Washington.
Russell Crowe, nominowany do Oskara rok wcześniej, ostatecznie sięgnął po statuetkę w roku 2000 dzięki roli Maximusa w kostiumowym widowisku „Gladiator”, dzięki któremu stał się jednym z najbardziej rozchwytywanych aktorów. Film zdobył prócz tego jeszcze cztery kolejne Oskary i był zdecydowanie największym kinowym wydarzeniem roku. Udało mu się pokonać Javiera Bardema, który zagrał Reinaldo Arenasa w filmie „Zanim zapadnie noc”, Toma Hanksa – odtwórcę roli rozbitka Chucka Nolanda we wzruszającym „Cast Away: Poza światem”, Eda Harrisa, czyli Jacksona Pollocka z filmu „Pollock”, a także Geoffrey’a Rusha w filmie o kontrowersyjnym pisarzu markizie de Sade – „Zatrute pióro”.
Rok 2001 to trzecia z rzędu nominacja dla Russella Crowe’a, jednak ponad jego rolę Johna Nasha Juniora w filmie o genialnym, lecz chorym psychicznie matematyku – „Piękny umysł”, jury wyżej oceniło występ Denzela Washingtona w filmie „Dzień próby”, w którym wcielił się w postać Allonzo Harrisa. Innymi nominowanymi aktorami byli Sean Penn – dzięki przejmującej roli upośledzonego intelektualnie Sama Dawsona w filmie „Jestem Sam”, Will Smith, który zagrał słynnego boksera Muhammada Ali w filmie biograficznym „Ali”, oraz Tom Wilkinson – Matt Fowler z filmu „Za drzwiami sypialni”.
Roberto Begnini i Kevin Spacey.
Choć film “Życie jest piękne” zdobył w 1998 roku Oskara w kategorii filmów zagranicznych, to właśnie rola jego głównego bohatera – Guido Orefice’a przyniosła Oskara włoskiemu aktorowi Roberto Benigniemu. Dzięki swojemu talentowi pokonał on nawet Toma Hanksa, który zagrał we wstrząsającym dramacie wojennym „Szeregowiec Ryan”, ponadto zaś Iana McKellena, czyli Jamesa Whale’a z filmu „Bogowie i potwory”, Nicka Noltego, który w filmie „Prywatne piekło” grał Wade’a Whitehouse’a, a także Edwarda Nortona, wówczas jeszcze młodego chłopaka, grającego faszystę Dereka Vinyarda w obrazie „Więzień nienawiści. Oskar za najlepszą pierwszoplanową rolę męską dostał się w roku 1999 w ręce Kevina Spacey’a. Zagrał głównego bohatera filmu „American Beauty” – Lestera Burnhama, głowę rodziny Burnhamów, który o swoich przeżyciach i romansie z nastoletnią koleżanką swojej córki opowiada już zza grobu. Innymi kandydatami Amerykańskiej Akademii Filmowej do Oskara w tej kategorii byli Russell Crowe za film „Informator”, w którym wystąpił jako Jeffrey Wigant, jednak jego kolej na sięgnięcie po nagrodę przyszła dopiero rok później, a także Richard Farnsworth, grający Alvina Straighta w filmie „Prosta historia”, Sean Penn, czyli Emmet Ray z filmu „Słodki drań” oraz Denzel Washington, tytułowy bohater filmu „Huragan”, czyli Rubin Huragan Carter.
Goeffrey Rush i Jack Nicholson.
W roku 1996 zwycięzcą festiwalowego wyścigu po Oskara za najlepszą rolę męską został Goeffrey Rush, wcielający się w postać Davida Helfgotta w filmie „Blask”. Jego bohaterem był pianista, który z powodu załamania nerwowego wiele lat spędził w zamkniętych ośrodkach. Rola ta wystarczyła, aby w pobitym polu pozostawić Toma Cruise’a, który grał tytułową rolę w komedii romantycznej „Jerry Maguire”, a także Ralpha Fiennesa – księcia Laszlo de Almasy z nagrodzonego Oskarem filmu “Angielski pacjent”, Woody’ego Harrelsona, w roli skandalisty Larry’ego Flynta, oczywiście bohatera filmu pod tym samym tytułem, oraz Billy’ego Boba Thorntona, który w filmie „Blizny przeszłości” zagrał rolę Karla Childersa. Jack Nicholson to z kolei laureat Oskara w kategorii najlepszych aktorów pierwszoplanowych za rok 1997. Zawdzięcza to roli Melvina Udalla w filmie „Lepiej być nie może”, w którym grany przez niego starszy mężczyzna o paskudnym charakterze wdaje się w romans z Helen Hunt. W tamtym roku aktorsko błyszczał również Matt Damon, czyli genialny matematyk Will Haunting z filmu „Buntownik z wyboru”, Robert Duvall, odtwarzający rolę Eulissa Sonny’ego Dewey’a w filmie „Apostoł”, Peter Fonda, który zagrał Ulyssesa Ullego Jacksona w „Złocie Ullego”, a także Dustin Hoffman, nominowany za film „Fakty i akty”, w którym grał Stanley’a Motsa.
Tom Hanks i Nicolas Cage.
Rok 1994 był bardzo dobry dla hollywoodzkiego filmu. Najgłośniejszym zrealizowanym wówczas filmem był bez wątpienia „Forest Gump”. W tytułową rolę sympatycznego idioty wciela się w nim Tom Hanks, dla którego była to druga po Philadelphii oskarowa statuetka zdobyta pod rząd. Inną ważną rolami filmową była na przykład postać czarnoskórego więźnia Ellisa Boyda Reda Reddinga z filmu „Skazani na Shawshank”, którą zagrał Morgan Freeman. Nominowani zostali w tym roku również Nigel Hawthorne, wcielający się w rolę monarchy w filmie „Szaleństwo króla Jerzego”, Paul Newman, czyli Sully Sullivan z filmu „Naiwniak” oraz John Travolta, jako Vincent Vega ze słynnego „Pulp Fiction”. 1995 to zaś rok oskarowego sukcesu Nicolasa Cage’a, który doceniony został za rolę uzależnionego od alkoholu Bena Sandersona w filmie „Zostawić Las Vegas”, który udaje się do miasta hazardu, by tam popełnić samobójstwo. Nominacje do nagrody otrzymali ponadto Richard Dreyfuss, w filmie „Symfonia życia” wcielający się w postać Glenna Hollanda, Anthony Hopkins – prezydent Richard Nixon w głośnym filmie o jego życiu oraz Sean Penn, który zagrał Matthew Poncetta w filmie „Przed egzekucją”. Pośmiertnie nominacja przyznana została natomiast Massimo Troisi’emu, czyli Mario Rouppolo z filmu „Listonosz”.